Transport

We wrześniu 2026 polecieliśmy tanimi liniami do Czarnogóry na cztery dni. Dwa z nich zeszły nam głównie na transport (szczegóły niżej), więc na miejscu tak naprawdę zostały dwa dni, z czego jeden deszczowy – trochę mało, ale i tak było warto.

Czarnogóra to dziwne połączenie naszego PRL-u z cosplayem Unii Europejskiej: płaci się w euro (choć w Unii nie jest – euro używa jednostronnie), ale pociągi są jak za dawnych lat w Polsce. Do tego góry, które faktycznie bywają czarne¹, i spektakularne widoki.

Pogoda i ubrania

Prognozy pogody nie kłamią – jeśli trzy dni do przodu jest dzień z deszczem, to faktycznie będzie dzień z deszczem².

Logistyka ubraniowa jest ciężka: w Polsce we wrześniu jest po 12 stopni i trzeba mieć kurtkę, a w Czarnogórze – dwadzieścia parę.

Przy pakowaniu sprawdziły się dwie rzeczy. Siatki do kompresji ubrań pozwalają zmieścić ciuchy na dwie pogody w plecaku pod siedzenie. Z kolei wielorazowa torba na zakupy przydaje się w transporcie jako dodatkowy bagaż, przy zakupach na miejscu była bezcenna, a po złożeniu da się ją wcisnąć do plecaka.

Transport

Bilety

Aktualnie działające strony z biletami:

• pociągi: tickets-zpcg.me
• autobusy: busticket4.me

Ceny (stan na wrzesień 2026) są niskie: z lotniska do Podgoricy pociąg kosztuje w okolicach 1,2 €, autobus na tej samej trasie jest trochę droższy – 3–5 € za osobę. Na każdym dworcu autobusowym dochodzi jednak opłata dworcowa – 1,5 € (na stacjach kolejowych jej nie ma).

FlixBus ma w Czarnogórze część własnych linii, ale nasze bilety powrotne z Kotoru do Podgoricy nie były na jego autobus – kupowaliśmy je online na stronie FlixBusa, który był tylko pośrednikiem przewoźnika. Niewiele to dało, bo i tak na miejscu trzeba było wymienić bilet elektroniczny na lokalny, żeby dopłacić za dworzec.

Z lotniska do Podgoricy

Przejazd pociągiem z lotniska do Podgoricy był ciekawy – przejechać się tak starym pociągiem w 2026 roku to wspomnienie samo w sobie.

Kilka rzeczy, o których warto wiedzieć:

• Stacja kolejowa przy lotnisku (Aerodrom) jest spory kawałek od terminalu – ok. 20 minut pieszo.
• Stacja nie jest oświetlona – po zmroku bywa tam nieprzyjemnie.
• Google Maps prowadzi okrężną drogą. Można dojść szybciej, skręcając wcześniej między domki – Google Maps tej drogi nie pokazuje, bo trzeba przejść przez tory³. Organic Maps ftw.
• Nie ma strony z opóźnieniami pociągów – trzeba czekać albo dzwonić na dworzec, żeby czegokolwiek się dowiedzieć. Względnie dobrą heurystyką jest liczba osób na peronie – jeśli ludzie wciąż czekają, pociąg pewnie jest opóźniony, a nie odjechał.

Te 20 minut sprawdziłem osobiście – dostałem questa, żeby zweryfikować, jak szybko da się tam dojść. Po drodze zauważyłem dwie emerytki, które walczyły z ustaleniem, w którą stronę iść: z Google Maps nie umiały korzystać, a jedyne, co zostawiła im córka, to mapka z drogą na stację. Zwykle mam spore opory przed zagadywaniem do obcych ludzi, ale tym razem współczucie nie pozwoliło mi ich zostawić – udało się je doprowadzić na miejsce.

W drodze powrotnej pociąg na lotnisko nie pasował nam czasowo, więc wracaliśmy autobusem – jednym z tych ze strony busticket4.me.

Do Kotoru

Kotor jest daleko od lotniska w Podgoricy i wymaga przesiadki: pociągiem do Podgoricy, stamtąd autobusem. Bliżej Kotoru jest lotnisko w Tivacie, ale wygląda bardzo lokalnie i nie trafiło nam się w wyszukiwaniu lotów. Żeby dotrzeć do Kotoru, musieliśmy przenocować w Podgoricy – przy późnym przylocie tego samego dnia nie zdążylibyśmy na autobus.

Trasa lubi się korkować: autobus, który według rozkładu jechał 3 godziny, u nas jechał 4.

Bilety na autobusy z Kotoru prawdopodobnie nie mają przydziału miejsc – liczy się kolejność przy bramce, w której wsiada się do autobusu.

Taksówki

Taksówka z lotniska do Podgoricy to ok. 20 €. Tyle podaje internet i sami sprawdziliśmy, że na miejscu ceny są podobne – również w aplikacjach.

Po samej Podgoricy aplikacja TeslaGoApp uratowała nam życie w deszczu – z noclegu na dworzec zapłaciliśmy 2 € za parę kilometrów, podczas gdy inne aplikacje potrafiły pokazać i 6 €. To lokalna korporacja taksówkowa z samymi elektrycznymi Teslami – działa w Podgoricy, poza stolicą raczej się nie przyda.

Noclegi

Spaliśmy w Podgoricy i w Kotorze, noclegi z Bookinga: ok. 50 € za dwie osoby za noc w Podgoricy, w Kotorze ok. 60 €.

Wjeżdżaliśmy na paszportach – i fajnie jest dostać pieczątkę do nowego paszportu⁴. Wynajmujący w Kotorze robił im zdjęcia. Poradniki sporo piszą o obowiązku rejestracji pobytu – u nas po prostu zajął się tym właściciel noclegu, sami nie musieliśmy nic załatwiać⁵.

Na miejscu

W wielu miejscach nie można płacić kartą – zdarzało się to w lokalach gastronomicznych, a za shishę płaciliśmy wyłącznie gotówką. Mieliśmy euro z polskich kantorów i nam wystarczyło, a tam, gdzie karta przechodziła, płaciliśmy Revolutem.

Używałem eSIM-a od BNESIM – 5 GB na dwie osoby i cztery dni wystarczyło⁶. Ofertę wyszukało mi AI i wyszła trochę taniej niż Airalo czy eSIM w Revolucie. Brałem ją na sapera, ale finalnie było warto.

Znajomość angielskiego wśród Czarnogórców jest dobra – dla porównania w Hiszpanii w lokalach czy muzeach rzadko trafiałem na kogoś, kto mówi po angielsku, a dyktowanie przez Google Translate bywa bardzo zawodne.

Co zobaczyć

• Kotor – daleko, ale dla tych monumentalnych gór warto. Byliśmy głównie na Starym Mieście i na plaży.
• Bar – nie byliśmy, więc nie polecam ani nie odradzam. Jeśli ktoś się waha, gdzie jechać: Bar jest skomunikowany kolejowo, więc dojazd powinien być prostszy niż do Kotoru.

Gdzie zjeść

W Kotorze – grill Tanjga. Widząc w menu mieszane mięsa, zamawialiśmy z pewną obawą – po doświadczeniach z Albanii⁷ spodziewaliśmy się mózgu, policzków albo ozorków. Niepotrzebnie: mięso mieszane jest tu dość bezpieczne – karkówka, kiełbasy, ćevapi. Frytki też są w porządku.

Największe zagrożenie czyha jednak w sklepie. Kajmak z supermarketu to nie jest kajmak, tylko nieślubne dziecko sera i twarogu. Pełne soli.

Footnotes

1. Wiedza zweryfikowana na miejscu. W planach miałem żartobliwą relację na Instagramie, która miała obalić ten mit – byłem pewien, że góry wcale nie będą czarne. Były. ↩

2. Na pewnym etapie życia śledziłem burze i stąd wiem, na ile prognozom da się ufać – ta wiedza nieoczekiwanie przydaje się na wyjazdach. Trafność spada z każdym dniem wyprzedzenia: według NOAA prognoza na 5 dni sprawdza się w ok. 90% przypadków, a na 10 dni – mniej więcej co drugi raz. ↩

3. Czy to legalne? Na linii, gdzie dworcem jest ceglana buda, a pociąg przejeżdża parę razy dziennie, to chyba nie jest najważniejsze pytanie. ↩

4. Po trzydziestce to prawie jak zbieranie achievementów. ↩

5. Właściciel noclegu w Podgoricy był z kolei prawnikiem – i o paszporty ani rejestrację pobytu w ogóle nie pytał. Chyba dużo to mówi o prawnikach. ↩

6. Dla kontrastu: za 5 MB transferu w Albanii, który iPhone przypadkiem włączył mi na karcie nju, zapłaciłem 200 zł. ↩

7. W Albanii w takich zestawach można uświadczyć mózg i podobne atrakcje. ↩

Podejmując skądinąd odważną decyzję o wyprawie na Dominator 2024 i urozmaicając to wypadem do Amsterdamu, pozostaje jeszcze wątek jak wrócić?

Warunki brzegowe

Zakładam że po całym poniedziałku w Amsterdamie zaczyna się wątek powrotu - czyli do dyspozycji jest albo nocny pociąg, albo nocleg + powrót cały dzień albo dzień przesiadkowy w innej europejskiej stolicy.

Wszystkie ceny są na dzień dzisiejszy, 07.07.24, planowane trochę do przodu tj. ten poniedziałek to 22.07. Ceny uwzględniają powrót do Olsztyna, gdzie aplikowalne, tam ze żniżką 37% w polskim PKP.

Pociągi nocne

Z tego co widzę, żeby koszty noclegu połączyć z kosztami transportu są takie opcje:

Berlin

Na czas tworzenia tego postu #ChatGPT podpowiedziało mi o istnieniu European Sleeper , czyli jakimś reboocie pociągów sypialnianych¹. Jedyne dostępne na dziś połączenie to komfortowe kuszetki.

Pozycja	EUR
Nocny z Amsterdamu do Berlina	159

Dlaczego Berlin to zła opcja na ten konkretny wyjazd?

Jakkolwiek dawien dawno chodząc po Warszawie Centralnej z pewnym rozmarzeniem spoglądałem na Berlin-Warszawa-Express zastanawiając się czy kiedykolwiek nim pojadę, to 23.07 zaczyna się remont linii RE1, przez co całość trochę mija się z celem - z drugiej strony jest też opcja powrotu przez Szczecin, gdzie busa jest mniej, ale..nie jestem przekonany.

Praga

W tym samym ES jest też możliwość dotarcia do Pragi, kolejna pozycja to EN z pragi do Warszawy i powrót z Warszawy do Olsztyna²

Pozycja	EUR	PLN
ES	179	~767,33
EN Praga-Warszawa		196,66
Warszawa-Olsztyn		16,36
Suma		980,35

Monachium

Pozycja	EUR	PLN
EN Amsterdam-Monachium	105,50	452,25
EN Monachium-Warszawa		437,56
Warszawa-Olsztyn		16,36
Suma		906,17

Drezno

Inspiracja z przedziaławki - podróż European Sleeperem do Drezna, stamtąd przesiadka do Zgorzelca, a stamtąd przesiadka we Wrocławiu. Szczerze? Jak spojrzałem na tą propozycję - stwierdziłem że już jestem za stary na takie zabawy.

Pozycja	EUR	PLN
ES	179	767,33
Drezno - Zgorzelec	34,90	149,61
Zgorzelec - Wrocław		20,40
Wrocław-Olsztyn		49,77

Wiedeń

Akurat te bilety na ten euronight zostały wyprzedane(a szkoda). W każdym razie intercity promo ma na tej trasie praskie ceny - około 200zł.

Połączenia mieszane

Hamburg

Pod rozwagę gdyby ktoś szukał inspiracji zostawiam że loty z Hamburga bywają znacznie tańsze niż z Amsterdamu - mnie odstraszyła głównie dopłata za bagaż podręczny³. Jest tak blisko do Amsterdamu, że nie ma żadnych nocnych

Dortmund

Rozważając kiedyś wyjazd na jeden festiwal gdzie [[Ophidian]] grał, zwróciłem uwagę na to że któraś z tanich linii lotniczy miała tanie połączenie z [[Lotnisko Szymany]]. Niestety, połączenia zostały zawieszone.

Eindhoven

Stamtąd moja podróż się zaczynała, dlatego nie miałem ochoty za bardzo wracać⁴ - zresztą ceny biletów nie były jakieś szczególnie przystępne.

Inne rozwiązania

Flixbus z Berlina

Za około 200zł jest 11h powrotu autokarem do Olsztyna.

Podsumowanie

Zdecydowałem się na powrót przez Monachium. Muzeum BMW, duże parki i bodajże fajne muzea ze sztuką brzmią jak fajny pomysł na dzień.

Footnotes

1. Umykały mi te połączenia z powodu że nie startują z Amsterdam Centraal, tylko jakiegoś innego połączenia. ↩

2. Też jestem pod wrażeniem jakie niesamowite zniżki mi wchodzą, ale to w większości efekt kupowania porannego biletu z ogromnym wyprzedzeniem chyba. ↩

3. Który i tak mam wrażenie że wziąłem na siłę na te kilka dni. ↩

4. #ADHD thing, aby wciąż do przodu i wciąż doświadczań nowych bodżców. ↩